Tekst en MText aanmaken met C# in AutoCAD

Tekst is alomtegenwoordig in AutoCAD-tekeningen: maatteksten, notities, titelbordinformatie, stuklijsten. Via de .NET API werk je met twee klassen: DBText (enkelvoudige tekstregel, vroeger TEXT) en MText (meervoudige opmaaktekst, vroeger MTEXT). Dit artikel toont je hoe je beide aanmaakt, leest, zoekt en aanpast.

DBText vs MText — wanneer gebruik je wat?

DBText is snel en lichtgewicht: één regel, geen opmaak. Gebruik het voor eenvoudige labels, tagnummers of titels. MText ondersteunt meerdere regels, inline-opmaak (vet, cursief, kleur) en word-wrap op een vaste breedte. Gebruik het voor notities, instructies of lange beschrijvingen.

DBText aanmaken

[CommandMethod("MAKETTEKST")]
public void MaakTekst()
{
    var doc = Application.DocumentManager.MdiActiveDocument;
    var db  = doc.Database;

    using (var tr = db.TransactionManager.StartTransaction())
    {
        var ms = (BlockTableRecord)tr.GetObject(db.CurrentSpaceId, OpenMode.ForWrite);

        var tekst = new DBText
        {
            Position     = new Point3d(50, 100, 0),
            TextString   = "Revisie A — datum: 2025-01-15",
            Height       = 5.0,
            Rotation     = 0.0,                    // radialen
            HorizontalMode = TextHorizontalMode.TextLeft,
            VerticalMode   = TextVerticalMode.TextBase,
            // Tekststijl: "" = huidige stijl, of geef stijlnaam op
            TextStyleId  = db.Textstyle
        };

        ms.AppendEntity(tekst);
        tr.AddNewlyCreatedDBObject(tekst, true);
        tr.Commit();
    }
}

MText aanmaken met inline opmaak

MText gebruikt een eigen opmaaknotatie: \P voor nieuwe alinea, {\C1;tekst} voor kleur, {\H2x;tekst} voor dubbele hoogte, {\L tekst} voor onderstrepen.

[CommandMethod("MAKEMTEKST")]
public void MaakMTekst()
{
    var doc = Application.DocumentManager.MdiActiveDocument;
    var db  = doc.Database;

    using (var tr = db.TransactionManager.StartTransaction())
    {
        var ms = (BlockTableRecord)tr.GetObject(db.CurrentSpaceId, OpenMode.ForWrite);

        var mtekst = new MText
        {
            Location    = new Point3d(50, 80, 0),
            Width       = 120.0,   // tekstvakbreedte; 0 = geen wrap
            TextHeight  = 4.5,
            Attachment  = AttachmentPoint.TopLeft,
            // Opmaak: vet + normaal + nieuwe alinea
            Contents    = "{\fArial|b1;OPGELET}\PLET OP: deze aansluiting staat onder spanning.\PSpanning: {\C1;230 V AC}"
        };

        ms.AppendEntity(mtekst);
        tr.AddNewlyCreatedDBObject(mtekst, true);
        tr.Commit();
    }
}

Bestaande tekst lezen

Je kunt alle tekst in modelspace overlopen en de inhoud ophalen. Dit is handig voor rapportage of export naar Excel.

public List LeesTeksten(Database db, Transaction tr)
{
    var resultaten = new List();
    var ms = (BlockTableRecord)tr.GetObject(db.CurrentSpaceId, OpenMode.ForRead);

    foreach (ObjectId id in ms)
    {
        var obj = tr.GetObject(id, OpenMode.ForRead);
        if (obj is DBText dt)
            resultaten.Add($"TEXT  | pos({dt.Position.X:F1},{dt.Position.Y:F1}) | {dt.TextString}");
        else if (obj is MText mt)
            resultaten.Add($"MTEXT | pos({mt.Location.X:F1},{mt.Location.Y:F1}) | {mt.Text}");
        // mt.Text geeft platte tekst, mt.Contents geeft ruwe opmaakstring
    }
    return resultaten;
}

Zoeken en vervangen in alle tekst

Een klassieker: alle tekstvermeldingen van een projectnummer bijwerken na een hernummering.

public int ZoekEnVervang(Database db, Transaction tr, string zoek, string vervang)
{
    int count = 0;
    var ms = (BlockTableRecord)tr.GetObject(db.CurrentSpaceId, OpenMode.ForRead);

    foreach (ObjectId id in ms)
    {
        var obj = tr.GetObject(id, OpenMode.ForRead);

        if (obj is DBText dt && dt.TextString.Contains(zoek))
        {
            dt.UpgradeOpen();
            dt.TextString = dt.TextString.Replace(zoek, vervang);
            count++;
        }
        else if (obj is MText mt && mt.Contents.Contains(zoek))
        {
            mt.UpgradeOpen();
            mt.Contents = mt.Contents.Replace(zoek, vervang);
            count++;
        }
    }
    return count;
}

Tekststijl aanmaken en toepassen

Tekststijlen bepalen het lettertype en de standaardhoogte. Maak een eigen stijl aan om consistentie af te dwingen over alle tekeningen.

public ObjectId MaakTekststijl(Database db, Transaction tr, string naam, string lettertype)
{
    var tst = (TextStyleTable)tr.GetObject(db.TextStyleTableId, OpenMode.ForRead);

    if (tst.Has(naam))
        return tst[naam];

    var stijl = new TextStyleTableRecord
    {
        Name     = naam,
        FileName = lettertype, // bv. "Arial.ttf" of "romans.shx"
        TextSize = 0           // 0 = hoogte vrij per entiteit
    };

    tst.UpgradeOpen();
    var stijlId = tst.Add(stijl);
    tr.AddNewlyCreatedDBObject(stijl, true);
    return stijlId;
}

Tekst uitlijnen op een punt

DBText heeft zowel HorizontalMode als VerticalMode. Let op: als je een uitlijning anders dan links/basis instelt, moet je ook AlignmentPoint (niet Position) vullen.

var tekst = new DBText
{
    HorizontalMode = TextHorizontalMode.TextCenter,
    VerticalMode   = TextVerticalMode.TextVerticalMid,
    TextString     = "GECENTREERD",
    Height         = 5.0
};
// Bij centrering: AlignmentPoint gebruiken, Position = Origin laten
tekst.AlignmentPoint = new Point3d(100, 50, 0);
tekst.AdjustAlignment(db); // verplicht na wijziging uitlijning

MText leesbreedte en bijsluiting

Stel Width = 0 in als je geen automatische regelafbreking wilt. Attachment bepaalt het anker van de rechthoek (TopLeft, MiddleCenter, enz.). Gebruik dit samen met Location voor precies positioneren in titelbordcellen.

Veelgemaakte fouten

TextString vs Contents — DBText.TextString is de platte tekst. MText.Contents bevat opmaakcodes; MText.Text geeft de platte versie. Gebruik Contents als je opmaak wil bewaren.

Hoogte 0 bij stijl — als de tekststijl een vaste hoogte heeft (TextSize != 0), overschrijft die de height die je op de entiteit zet. Controleer de stijl als tekst niet de verwachte grootte heeft.

AdjustAlignment vergeten — na het wijzigen van HorizontalMode of VerticalMode moet je AdjustAlignment(db) aanroepen, anders berekent AutoCAD de positie niet opnieuw.

Samenvatting

DBText is je keuze voor eenvoudige, snelle labels. MText is krachtiger voor notities met opmaak en meerdere regels. Met zoek-en-vervang in C# kun je tekeningen in bulk bijwerken — een taak die handmatig uren kost maar geautomatiseerd in seconden verloopt.

Text is ubiquitous in AutoCAD drawings: dimension labels, notes, title block information, parts lists. The .NET API exposes two classes: DBText (single-line text, the old TEXT command) and MText (multi-line formatted text, the old MTEXT command). This article shows how to create, read, search and modify both.

DBText vs MText — When to Use Which

DBText is fast and lightweight: one line, no formatting. Use it for simple labels, tag numbers or titles. MText supports multiple lines, inline formatting (bold, italic, color) and word-wrap at a fixed width. Use it for notes, instructions or long descriptions.

Creating DBText

var text = new DBText
{
    Position       = new Point3d(50, 100, 0),
    TextString     = "Revision A — date: 2025-01-15",
    Height         = 5.0,
    HorizontalMode = TextHorizontalMode.TextLeft,
    VerticalMode   = TextVerticalMode.TextBase,
    TextStyleId    = db.Textstyle
};
ms.AppendEntity(text);
tr.AddNewlyCreatedDBObject(text, true);

Creating MText with Inline Formatting

MText uses its own format codes: \P for new paragraph, {\C1;text} for color, {\H2x;text} for double height, {\L text} for underline.

var mtext = new MText
{
    Location   = new Point3d(50, 80, 0),
    Width      = 120.0,
    TextHeight = 4.5,
    Attachment = AttachmentPoint.TopLeft,
    Contents   = "{\fArial|b1;WARNING}\PThis connection is live.\PVoltage: {\C1;230 V AC}"
};
ms.AppendEntity(mtext);
tr.AddNewlyCreatedDBObject(mtext, true);

Reading Existing Text

foreach (ObjectId id in ms)
{
    var obj = tr.GetObject(id, OpenMode.ForRead);
    if      (obj is DBText dt) Console.WriteLine(dt.TextString);
    else if (obj is MText  mt) Console.WriteLine(mt.Text); // plain text, no codes
}

Find and Replace Across All Text

public int FindAndReplace(Database db, Transaction tr, string find, string replace)
{
    int count = 0;
    var ms = (BlockTableRecord)tr.GetObject(db.CurrentSpaceId, OpenMode.ForRead);
    foreach (ObjectId id in ms)
    {
        var obj = tr.GetObject(id, OpenMode.ForRead);
        if (obj is DBText dt && dt.TextString.Contains(find))
        {
            dt.UpgradeOpen();
            dt.TextString = dt.TextString.Replace(find, replace);
            count++;
        }
        else if (obj is MText mt && mt.Contents.Contains(find))
        {
            mt.UpgradeOpen();
            mt.Contents = mt.Contents.Replace(find, replace);
            count++;
        }
    }
    return count;
}

Common Pitfalls

TextString vs Contents — DBText.TextString is plain text. MText.Contents holds format codes; MText.Text gives the plain version. Use Contents when you want to preserve formatting.

Height 0 from style — if the text style has a fixed height (TextSize != 0) it overrides the height you set on the entity.

Forgetting AdjustAlignment — after changing HorizontalMode or VerticalMode you must call AdjustAlignment(db) or AutoCAD won't recalculate the position.

Summary

DBText is your choice for simple, fast labels. MText is more powerful for notes with formatting and multiple lines. With find-and-replace in C# you can batch-update drawings in seconds — a task that would take hours manually.